ระบบทางเดินอาหาร

ระบบทางเดินอาหาร คือ การที่อวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายของเราทำการย่อยอาหาร ที่เรารับประทานเข้าไป ซึ่งเป็นขบวนการแปรสภาพของสารอาหารจากโมเลกุลขนาดใหญ่จนเป็นโทเบกุลขนาด เล็กที่สามารถดูดซึมเข้าสู่เซลล์เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ได้

ระบบทางเดินอาหารจะทำการขบวนการย่อยอาหารดังต่อไปนี้

1. เมื่ออาหารเข้าปาก

- ฟันจะทำหน้าที่บดเคี๊ยวให้อาหารมีขนาดเล็กลง

- น้ำลายจากต่อมน้ำลายช่วยย่อยอาหารจำพวกแป้งให้เป็นน้ำตาลได้ โดยน้ำลายจะเปลี่ยนอนุภาคที่ใหญ่ของแป้งให้เป็นแป้งโมเลกุลเล็กลงและน้ำตาล

- เอนไซม์ในน้ำลายเป็นสารประเภทโปรตีนซึ่งเซลล์ของสิ่งมีชีวิตสร้างขี้นมาทำหน้าที่ช่วยเร่งปฏิกริยาระหว่างน้ำลายกับแป้งได้

2. หลังจากกลืนอาหาร อาหารจะลงสู่หลอดอาหาร แล้วเข้าสู่กระเพาะอาหาร

- ปกติขณะที่ไม่มีอาหารอยู่ กระเพราะอาหารจะมีขนาดประมาณ 50 ลูกบาศก์เซนติเมตร แต่เมื่อมีอาหารกระเพาะอาหารสามารถขยายขนาดได้อีก 10-40 เท่า

- ตอนที่กระเพาะอาหารว่าง กระเพาะจะสร้างเอนไซม์และกรดไฮโดรคลอริกออกมาเล้กน้อย แต่เมื่ออาหารเข้าสู่กระเพาะแล้ว กระเพาะอาหารจะสร้างเอมไซม์และกรดไฮโดรคลอริกมากขึ้น เพื่อใช้ในการย่อยอาหาร เอมไซน์นี้จะทำหน้าที่ย่อยโปรตีนให้มีขนาดเล็กลง แต่ยังไม่เล็กที่สุดที่จะสามารถแพร่เข้าสู่เซลล์ได้

3. อาหารจะเคลื่อนที่ต่อไปยังลำไส้เล็ก ซึ่งมีผนังไม่เรียบเป็นปุ่มปม

- ในการย่อยอาหารที่ลำไส้เล็ก มีเอนไซม์ที่ช่วยในการย่อยหลายชนิด บางชนิดลำไส้เล็กเป็นผู้สร้างขึ้น บางชนิดตับอ่อนเป็นผู้สร้างแล้วส่งมายังลำไส้เล็ก นอกจากนี้ยังมีน้ำดีซึ่งตับสร้างขึ้น แล้วส่งไปเก็บไว้ที่ถุงน้ำดีซึ่งมีท่อติดต่อกับลำไส้เล็ก เมื่ออาหารผ่านเข้ามาในลำไส้เล็กก็จะมีการกระตุ้นให้น้ำดีหลั่งออกมา น้ำดีจะช่วยกระจายไขมันให้แตกตัวออกเป็นเม็ดเล็กๆ และน้ำย่อยซึ่งตับอ่อนเป็นผู้สร้างขึ้นมา จะเข้าย่อยไขมันต่อจากน้ำดี เอนไซม์ต่าง ๆ ที่ช่วยย่อยอาหารในลำไส้เล็กนี้จะทำหน้าที่ได้ดีในภาวะที่เป็นเบส เอนไซม์ต่าง ๆ นี้จะทำการย่อยอาหารจำพวกโปรตีนที่ถูกย่อยมาแล้วครั้งหนึ่งต่อจากกระเพาะอาหาร และ ย่อยคาร์โบไฮเดรตที่ถุกย่อยมาแล้วครั้งหนึ่งต่อจากปาก และย่อยไขมันให้มีขนาดเล็กที่สุดที่จะเข้าสุ่เซลล์ได้

- โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันจะถูกย่อยจนเป็นอนุภาคที่เล็กที่สุดที่ลำไส้เล็ก จนสามารถแพร่ผ่านผนังลำไส้เล็กเข้าสู่หลอเลือดแล้วถูกส่งไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

4. กากอาหารที่เหลือจะเคลื่อนที่เข้าสู่ลำไส้ใหญ่

- กากอาหารจะเคลื่อนที่เข้าสู่ลำไส้ใหญ่ต่อไป ที่ผนังลำไส้ใหญ่จะมีการดูดน้ำ แร่ธาตุและวิตามิน

บางชนิดออกจากกากอาหาร ทำให้กากอาหารเหนียวและแข็ง แล้วเครื่อนไปรวมกันที่ลำไส้ใหญ่ส่วนที่เรียกว่าลำไส้ตรง ซึ่งอยู่เหนือทวารหนัก หลังจากนั้นจึงถ่ายออกมาเป็นอุจจาระ

*** สำหรับวิตามินและแร่ธาตุนั้นร่างกายไม่ต้องย่อยอีก